Born to be wild 3 - De mythe van "Heavy Metal Thunder"

Slayer de speelt de heaviest cover van Born to Be Wild

Waar het niet vandaan komt

In het tweede couplet van  "Born to Be Wild" wordt gezongen: "I like smoke and lightning, Heavy Metal Thunder". Dit is de eerste keer dat de term Heavy Metal in een popsong wordt gebruikt en voor velen is dit het bewijs dat Steppenwolf aan de wieg heeft gestaan van de gelijknamige muziekstroming. Maar als ik de muziek van de band beluister, dan kom ik tot de conclusie dat de muziek van Steppenwolf wel ruig is, zeker voor 1968, maar het komt bij lange na niet in de buurt van wat onder Heavy Metal wordt verstaan.

De verwarring wordt alleen maar groter doordat zanger John Kay in elke documentaire over Heavy Metal mag uitleggen dat Steppenwolf de term voor het eerst gebruikte in de popmuziek en zo aan de wieg stond van deze stroming. Kay kan elke vorm van publiciteit gebruiken dus die zal geen nee zeggen. En zo blijft dit hardnekkige misverstand bestaan.

De voormalig manager van de Jimi Hendrix Experience beweert dat een journalist in New York
over een optreden van Hendrix schreef: "listening to heavy metal falling from the sky". Dus Jimi heeft het gedaan? Nee, een bron voor deze tekst is nooit gevonden door de rockhistorici.

En waar het wel vandaan komt

De term Heavy Metal komt oorspronkelijk uit de chemie waar het al eeuwen gebruikt wordt in de metaalkunde. Onder zware metalen wordt verstaan: lood, cadmium, kwik, barium, thallium, koper, mangaan en zink. Want ze zijn zwaarder dan ijzer en in hoge dosis giftig.

In de moderne popcultuur wordt de term voor het eerst gebruikt door schrijver William S. Burroughs in zijn novelle "The Soft Machine". Hierin komt het personage Uranium Willy voor en die heeft als bijnaam "The Heavy Metal Kid". In zijn latere werk gebruikt Burroughs de term Heavy Metal als metafoor voor drugsverslaving.

Lester Bangs

Vanaf 1968 wordt "Heavy Metal Rock" voorzichtig gebruikt om harde rock muziek te omschrijven. Maar de term raakt pas in zwang als muziekcriticus Lester Bangs, van het muziektijdschrift Creem, het als etiket voor harde rock gaat gebruiken.Wanneer hij een optreden bezoekt van Black Sabbath, doet zanger Ozzy Osbourne, hem denken aan een personage van Burroughs: Uranium Willy ofwel "The Heavy Metal Kid". 

En omdat Black Sabbath uit Birmingham afkomstig is, een stad waar veel met zware metalen wordt gewerkt, geeft Bangs de muziek van Ozzy en kornuiten de omschrijving Heavy Metal. Die zijn allang blij want in het Verenigd Koninkrijk wordt hun muziek Downer Rock genoemd.
De volgende hardrockband die wereldfaam bereikt is Judas Priest, zij komen uit hetzelfde gebied en hebben de zelfde muziekstijl als Black Sabbath. Zij leggen de fundering voor de stroming Heavy Metal, qua muziekstijl, kleding en artwork.

Worden begin jaren zeventig de termen Hard Rock en Heavy Metal nog doorelkaar gebruikt na het verschijnen van het album "British Steel" van Judas Priest is dit voorgoed voorbij en is Heavy Metal een nieuwe muziekstijl geworden.

Mijn Top 5 Heavy Metal

1 Heavy Metal - Judas Priest
2 Metal on Metal - Anville
3 The God's Made Heavy Metal - Manowar
4 Heavy Metal Drummer - Wilco
5 Heavy Metal Lover - Lady GaGa

Born to Be Wild 2 - Steppenwolf

Steppenwolf, genoemd naar het gelijknamige boek van Herman Hesse, is opgericht door de zanger John Kay. De andere leden zijn: Michael Monarch (gitaar), Rushton Moreve (bas), Goldy McJohn (toetsen), en Jerry Edmonton (drums). De muziek bestaat uit stevige bluesrock met psychedelische invloeden. Het eerste album, waarvan de titel gelijk is aan de bandnaam, komt in 1968 uit. De eerste twee singles halen de Amerikaanse hitlijsten niet. Er moet iets drastisch gebeuren. Steppenwolf krijgt nog één laatste kans, ze kiezen ervoor om het opwindende "Born to Be Wild" op single uit te brengen. De platenmaatschappij twijfelt en de manager gaat uiteindelijk overstag met de woorden: "Ik vind het een hoop kabaal maar mijn dochter zal het wel waarderen."

Deze keer is het raak en hoe. Het, door Mars Bonfire de broer van drummer Edmonton, geschreven lied schiet door naar de tweede plek in de Billboard Hot 100. En Steppenwolf kan gelijk de studio weer in om de opvolger vol te spelen. Die als titel simpelweg "The Second" meekrijgt. Ook op dit album prijkt een song van Bonfire: "Faster Than the Speed of Life". De single "Magic Carpet Ride" levert een nieuwe top 10 hit op.

Ondertussen werken Peter Fonda en Dennis Hopper aan hun roadmovie "Easy Rider". Een film over twee vrienden die op hun motoren de Verenigde Staten doorkruisen en onderweg van alles beleven. Regisseur Fonda is van plan om Crosby, Stills & Nash te vragen voor de soundtrack van de film. Tijdens de opnamen wordt zolang andere muziek gebruikt. Maar het begin van de film met de introductie van de hoofdrolspelers die op hun bikes door de woestijn scheuren, blijkt zo goed te passen bij de 'tijdelijke' muziek van Steppenwolf, dat wordt gekozen om het lied te handhaven. Als later blijkt dat Crosby, Stills & Nash andere plannen hebben, wordt er zelfs een tweede nummer van Steppenwolf gebruikt in de film. Dat is "The Pusher", een protestsong die handelt over hoe drugsgebruikers onder de slechte invloed van hun dealer komen. Een voor die tijd van Flower Power, waarin men geen gevaar zag in het recreatieve gebruik van drugs, erg ongebruikelijk thema.

De film "Easy Rider" wordt een cult-klassieker en zorgt ervoor dat "Born to Be Wild" een wereldhit wordt. Steppenwolf wordt verrast door dit megasucces. De promotieactiviteiten en het tourschema eisen hun tol en een aantal bandleden stapt op.

In een nieuwe bezetting wordt het derde album "At Your Birthday Party"opgenomen. De single "Rock me baby" haalt weer de Amerikaanse top 10.  Hierna neemt het succes langzaam af, de kwaliteit van nieuw songmateriaal wordt minder door de vele bezettingswisselingen. Als laatste wanhoopsdaad verschijnt in 1972 het album "For Ladies Only", een plaat vol ballades, waaronder twee nieuwe nummers van Bonfire. Maar ook deze plaat kan het tij niet keren. Steppenwolf stopt en zanger John Kay gaat solo verder.

In 1974 wordt de rockformatie heropgericht en verschijnt "Slow Flux" dat de moeite waard is. Steppenwolf gaat weer op toernee. Maar het succes uit de begintijd wordt niet meer gehaald en in 1977 stopt de band opnieuw.

Eind jaren '70 zijn er verschillende versies van Steppenwolf actief met oud bandleden die allemaal de naam gebruiken voor hun eigen rockband. Als zanger Kay hier achter komt, probeert hij samen met het enig overgebleven originele bandlid, drummer Edmonton, de rechten te claimen. Na jaren van juridisch getouwtrek komt de groep rond Kay als winnaar uit de strijd. Voortaan toert hij onder de naam "John Kay & Steppenwolf". Slim bekeken zo kan hij werken aan zijn solocarrière en tegelijkertijd teren op de bekendheid van Steppenwolf en ex-bandleden kunnen de naam niet meer misbruiken. De band blijft een veelgevraagde act op sixties festivals in Noord-Amerika en Europa.

Top 5 Steppenwolf

1 Born to Be Wild
2 Magic Carpet Ride
3 The Pusher
4 Straight Shootin' Woman
5 Rock Me Baby


Volgende keer de Mythe van "Heavy Metal Thunder"

Born to be wild 1 - Ontstaan van het lied

 

Muziek terwijl u leest: Born to be wild gezongen door de schrijver ervan, Mars Bonfire.

Als je een blog start over motoren en muziek, dan mag er één lied niet ontbreken: "Born to be wild" van Steppenwolf. Een bikerlied bij uitstek, maar ook een universeel rocknummer dat je het gevoel van vrijheid geeft met het avontuurlijke en ruige van motorrijden. Het is vaak gecoverd maar het origineel is nooit overtroffen, vind ik. Televisieprogramma's gebruiken het graag als achtergrondmuziek bij een item over motoren.

De geschiedenis van Steppenwolf en "Born to be wild" begint in 1964 met het ontstaan van de Canadese rockband The Sparrows van de broers Dennis en Jeremy Edmonton. De band krijgt succes in de omgeving van Toronto. En in 1965 sluiten zanger John Kay en toetsenist Goldy McJohn zich bij de groep aan. Ze krijgen een manager die de band meeneemt naar New York. Hij regelt een vast optreden in een club en biedt ze de kans om een plaat op te nemen. Dan begint in 1967 in San Francisco de "Summer of Love", de plaatopnamen worden gestaakt en de band vertrekt, aangespoord door hun manager, hals over kop naar Californië.

The Sparrows

Als ze daar aankomen, stapt Dennis Edmonton uit de band. Hij kan zich niet langer vinden in de ruige rock die de band speelt. Hij gaat zich toeleggen op het schrijven van songs onder het pseudoniem: Mars Bonfire. Als hij in Los Angeles over Sunset Boulevard loopt ziet hij in de etalage van een motorwinkel een poster hangen met de tekst: "Born to ride". Dit inspireert hem om een ballad over motorrijden te schrijven. Omdat hijzelf geen motor rijdt, gebruikt hij de ervaring van zijn eerste eigen auto: een Ford Falcon. Deze automobiel brengt hem overal en bezorgt hem vrijheid en vele avonturen.

Mars Bonfire neemt een akoestische versie op en probeert om als singer songwriter aan de bak te komen. Helaas ziet geen enkele platenmaatschappij de potentie van het lied. Hij loopt al maanden met het lied te leuren als de band Human Expression interesse toont. Zij willen "Born to be wild" graag opnemen. Maar hun plaatopnamen verlopen erg traag en hun eigen liedjes krijgen voorrang.

Gelukkig komt Mars Bonfire zijn broer Jerry tegen. The Sparrows bestaan niet meer en hij drumt nu bij een nieuwe band met de naam "Steppenwolf". De band zit middenin de opnamesessies van hun eerste album, en kan nog wel een goede song gebruiken. Eindelijk wordt het wachten van Bonfire beloond. Het nummer wordt zo snel mogelijk opgenomen maar wel in een ander arrangement. En zo wordt "Born to Be Wild" opgepimpt tot een stevige rocksong.

Een platenmaatschappij vindt ondertussen de demo-opnamen terug van Bonfire en brengt deze uit op het soloalbum "Faster Than the Speed of Life". Hierop is de oerversie van deze rockklassier te horen, in een lieve akoestische uitvoering.

Top 5 motorliedjes Mars Bonfire

1 Born to be Wild - Bikerlied bij uitstek!

2 Faster Than the Speed of Life - Als je maar gas geeft dan blijf je de ellende voor?

3 Ride With Me Baby - Liefde is ... samen motorrijden.

4 The Nighttime 's for You - Want overdag rijd ik op mijn motor.

5 Tenderness - Lief zijn voor je motor.

Volgende keer meer over Steppenwolf